Shqipëri-Itali - Shqiptari i Italisë

La testimonianza di Giovanni Manoccio, arbëresh, ex sindaco di Acquaformosa, Cosenza

“Questa storia inizia 28 anni fa, era il 1990 a novembre e mi trovavo a Tirana per un viaggio umanitario, organizzato dalla Lega Arbëreshe in collaborazione con la Croce Rossa Internazionale, erano tempi critici e bui per l’Albania, ricordo povertà e fame vera.

Pochi mesi prima, in estate, ci eravamo recati a Restinco dove erano alloggiati circa 800 tra esuli e profughi albanesi, incontrammo le autorità per cercare di dare vita al primo sistema di accoglienza volontario. Passano pochi mesi e il 6 agosto 1991 mi ritrovo a Bari ad assistere alle drammatiche scene della 'Vlora', la nave che partorì dal suo grembo ventitremila albanesi che fuggivano dall’oppressione del regime. Le cronache parlavano di albanesi come stupratori, ladri, nullafacenti costruendo lo stereotipo di ‘ospite sgradito’.

Ricordo, inoltre, la ‘tragedia del Venerdì Santo’ nel marzo del 1997 avvenuto all’indomani del fallimento delle finanziarie albanesi con il crack della nazione Shqipëtara. Negli anni i nostri fratelli d’oltre Adriatico arrivati in Italia sono diventati professionisti, titolari d’aziende e di imprese, professori e operai comuni. Le seconde generazioni hanno riscattato l’immagine ritagliata ad arte da una stampa poco attenta all’integrazione ma molto capace di raccontare l’immigrazione violenta e brutale, fomentata costantemente da esponenti leghisti che aizzavano i militanti ad aggressioni, dando vita alla caccia degli albanesi.

Nel corso degli anni prima da sindaco di Acquaformosa e poi da Delegato all’immigrazione mi sono cimentato con i progetti di Accoglienza dello SPRAR: il mio paese è diventato uno dei paesi calabresi simbolo d’integrazione ospitando tra l’altro, nel 2013 le donne eritree scampate alla prima tragedia del Mediterraneo (stessa storia degli albanesi), allargando nel corso degli anni i progetti in altre sette comunità italo-albanesi.

Dal 23 al 26 agosto ad Acquaformosa si è tenuta la settima edizione del ‘Festival delle Migrazioni’ e proprio mentre si teneva nella piazza principale un dibattito sulle ONG e sui porti aperti in netto contrasto con le politiche razziste del ministro degli Interni è arrivata la notizia della Liberazione dei 145 ostaggi della nave militare Diciotti. La notizia è stata accolta con un fragoroso applauso mentre parlava Padre Mussie Zerai che è uno dei massimi esponenti della ‘Chiesa degli ultimi’.

In quel momento ho ripercorso la mia vita a sostegno dei più bisognosi, sono stato fiero ancora una volta di essere ‘Arbëresh’ e di aver praticata e sostenuto l’accoglienza per 40 anni. Ma la gioia più forte è stata quella di apprendere che lo Stato albanese si prende carico di 20 migranti assieme all’ Irlanda e alla Chiesa. Tutto ciò mi ha reso felice e mi ha emozionato proprio perché ho inteso aprire le porte del mio paese negli anni scorsi ai richiedenti asilo come una sorta di compensazione alla nostra storia di profughi e migranti del 1500. Ed oggi l’Albania ricambia il popolo italiano dimostrandosi accogliente e aiutando i disperati del mondo. Penso che l’esempio del governo shqipëtaro possa essere il migliore antidoto alle politiche del nuovo governo italiano".

Verë 1990. Me autobusë fizarmonikë, kamionë Skoda e deri me makina plehrash niste arratia e shqiptarëve. Gjashtë muaj më pas do të zaptoheshin anijet drejt Italisë

Hyrja nëpër ambasada kish filluar më datë 20 qershor, kur autobusi fizarmonikë me targë TR 00301, i drejtuar nga shoferi Bujar Alikaj, ndaloi rastësisht pranë mureve të ambasadës greke. Më pas, më 23 qershor, skoda LIAZ e drejtuar nga Fatos Kaceli shpërtheu portën e ambasadës italiane, ndërsa të nesërmen, rreth orës 18.00, skoda e drejtuar nga Kastriot Mano çau mes për mes murit të ambasadës gjermane duke e shembur e duke lejuar vërshimin e njerëzve. Pas datës 20 qershor deri në 6 korrik ka pasur kapërcime muresh thuajse në të gjitha ambasadat e huaja, ku veçohet kapërcimi i ambasadës turke, me makinën e plehrave. Hyrja nëpër ambasada vazhdoi për ditë me radhë, ndërkohë që policia ishte shndërruar në vëzhguese pasi kishte marrë urdhrin të mos ndërhynte. Keq u shkuan punët atyre që nuk panë më parë flamurin e ambasadës ku po hynin: kubanezët dhe kinezët i dorëzuan në polici ata që guxuan të kapërcenin murin. Ditët në ambasadë ishin ditë pritjeje dhe ankthi. Nata ishte rikthim i maktheve ndërsa njerëz të sigurimit hipnin në kangjella duke shqiptuar kërcënime e mesazhe të rreme si "Arbenit i ka vdekur nëna". Pak vetë nga ata që kishin hyrë dolën. Pas ndërhyrjes të të dërguarit të OKB-së shteti shqiptar u dorëzua dhe pajisi me pasaporta të arratisurit brenda ambasadave. Autobusë të ndjekur nga policia i shoqëruan në Durrës nga ku morën tragetin për në Itali. Do të zbrisnin në Brindizi më 13 korrik.

Lexo edhe:
Ikja që tronditi komunizmin
Në Itali zbarkon një popull fantazmash

“Në Itali mbërrin një popull fantazmash” është titulli i të përditshmes La Repubblica më 14 korrik 1990. Janë shqiptarët  që shpërthyen ambasadat, e para ikje masive që do të vinte në krizë sistemin komunist duke e detyruar t’u lejonte arratinë drejt Italisë. Ku mbërrijnë të sfilitur përballë një bote që  deri dje nuk e dinte që ekzistonin...
nga Vincenzo Nigro
La Repubblica,  14 korrik 1990

Gërmadhat e makthit shqiptar zbarkojnë nga grykët e zeza të trageteve si një turn minatorësh del në sipërfaqe nga puset më të thella. Dikush i kishte harruar poshtë në minierë, turni i tyre zgjati plot 45 vjet. Ishin vitet e komunizmit, të policisë dhe Sigurimit, të dhunës, spiunllëqeve, të prindërve që denoncojnë bijtë, të një partie të kthyer në përbindësh, shushunjë mbas qafe të një populli të tërë.

Dështimi i një ëndrre

Nuk arratisen nga komunizmi refugjatët shqiptarë që u merren këmbët mbi bankinat e portit të Brindizit, arratisen nga ëndrra e dështuar në të cilën shumë prej tyre edhe kanë besuar, një ëndërr që arriti t'i zhgënjejë, por edhe t'i sfilitë. Ora 9 ka kaluar prej disa minutash kur rimorkiatori Vinicio Beretta mbështet turirin e tij në ijën e Espresso Grecia dhe fillon ta shtyjë drejt bankinës. Në hyrje të portit, kur akoma është e fshehur nga muret e gjirit të Levantes, anija lajmëron mbërritjen e saj me tre të rëna të sirenës. Kalojnë pak minuta, dhe pritja e gjatë e një nate të pabesueshme merr fund; nis zbarkimi i refugjatëve.
Për dhjetë ditë kanë mbetur të dyndur në ambasadat e Gjermanisë, Italisë dhe Francës, numri i tyre është ngritur e është ulur si batica. Në fund mbeten rreth 4.300.
Në Brindizi zbarkojnë diçka më pak se 4.000; 2.900 shqiptarët e ambasadës gjermane dhe 800 të italianes. Një anije franceze, Orient Star, imbarkoi në Durrës 544 refugjatët që ishin në ambasadën e Parisit dhe gjatë natës mes të enjtes dhe të premtes mori detin për në Marsejë.

E para që shkel, ose më mirë që merret në krahë, mbi truallin italian është një vogëlushe disa-ditëshe. Nuk është mirë, infermieret e Kryqit të kuq e imbarkuara në Brindizi para se anija të nisej për Durrës e kanë kuruar vogëlushen me se kanë mundur gjatë kalimit të detit, por tani e çojnë me nxitim drejt e në spital. Prindërit duan t'i ndërrojnë emrin: do të quajnë Liri, një fjalë që për ne është retorikë, por që shqiptarëve u tingëllon e thjeshtë dhe me vend.

Pas foshnjës të sëmurët e tjerë; të sulmuar nga fotografë, kameramanë e gazetarë, të mbrojtur disi nga kordoni i ushtarëve dhe policëve, bëjnë përpara nja dhjetë të lënduar. Shumë kanë një këmbë të thyer: t'i ngjiteshe murit të ambasadave, të asaj gjermane për shembull, ishte pak a shumë e lehtë. Më e vështirë të hidheshe nga muri brenda, në oborr, e shumë ranë keq, thyen këmbë e kyçe këmbësh.
Përparon i trishtë lumi i refugjatëve: me rroga të grisura, të qelbura, shumë vetë pa këpucë, me trupin të përvëluar nga dielli dhe lëkurë të sëmurë (ka pasur edhe ndonjë rast zgjebeje, aq sa shoqëria detare Adriatica kreu dezinfektimin e trageteve). U afrohen kuzhinave të fushimit të ngritura nga batalioni San Marco, marrin një kafe të nxehtë, pak qumësht, një shishe ujë e një panine. Pastaj kalojnë pranë një çadre të Kryqit të kuq ku sapo ka mbërritur një veturë plot me bluza, çorapë, mbathje e veshje për fëmijë. Është e sikletshme ta shkruash, por refugjatët nga Tirana janë katandisur vërtet në gjendje të mëshirshme, dhe gjëja më e keqe është era e rëndë që kanë marrë me vete nga ditët kur jetuan të mbyllur në ambasada.

Në diçka më shumë se tri orë, 2.900 refugjatët e Gjermanisë dhe 800 që do të qëndrojnë në Itali drejtohen për në "vendstrehimet" e tyre. Trenat e organizuar nga konsullata gjermane në Romë mbushen e pas pak nise; e njëjta gjë edhe me dhjetë autobusët e linjave urbane të Brindizit që nisen drejt kampit të përkohshëm të refugjatëve të Restinco-s, një depozitë e braktisur dhe e rrënuar e ushtrisë, që ushtarët janë munduar t'ia përshtatin rastit me sa janë mundur.
Për ndonjë orë të gjithë i zuri frika se mos ishte e pamundur të ndaje refugjatët sipas ambasadave ku kishin hyrë. Në tragete, në çastin e imbarkimit mbizotëroi kaosi dhe asnjë nuk arriti të ndante refugjatët me fjongot me tre ngjyra që ishin parapërgatitur: blu për Francën, e gjelbër për Italinë dhe e kuqe për Gjermaninë.
Çastet e imbarkimit, afrimi i trageteve gjatë natës në portin e Durrësit, janë ndoshta pjesa më delikate, më e mistershme dhe më e mbresëlënëse e gjithë këtij operacioni. Për këtë ia lëmë fjalën Giovanni Marmoratos, 55 vjeç nga Genova, komandant i Espresso Grecia, anija e parë që iu afrua Durrësit. "Para së gjithash ju konfirmoj që arritëm deri në tokë - thotë komandanti - kishim frikë se mund të na detyronin t'i merrnim refugjatët me barka, por në fund na lanë të hynim në port. U nisëm nga Brindizi të enjten pasdite, në orën 18 dhe ishim në radën e portit të Durrësit në orën 22.30 siç kishim rënë dakord me palën shqiptare. Pilotët shqiptarë që hipën në anije na thanë që e para që do të imbarkonte refugjatët do të ishte e jona, por çastin e fundit plani ndryshoi dhe Orient Star u la të kalonte e të ngarkohej para të tjerave. Pas dy trageteve të para arritën edhe tri të tjera".

Patëm ca frikë

Komandanti tregon që, në errësirën e plotë në të cilën kishin lënë portin e Durrësit, papritur në urën e kiçit të ulur mbi bankinë u shfaq një burrë i gjatë që u foli italisht njerëzve të ekuipazhit. "Mos zbrisni në tokë, rrini brenda se po mbërrijnë autobusët e parë". Ishte Staffan de Mistura, i dërguari i sekretarit të përgjithshëm të OKB-së, që gjatë ditëve të fundit ka ndërmjetësuar mes ambasadave të huaja dhe qeverisë shqiptare, duke organizuar planin që mundësoi largimin me autobusë të refugjatëve nga Tirana dhe imbarkimin e tyre në anijet e ardhura nga Italia.
"Thuajse papritur na u rreshtuan përpara syve autobusët - tregon komandanti i dytë i Espresso Grecia, Roberto Cardone. - I kishin ngjeshur në mënyrë të pabesueshme, 150 për autobusë që mbajnë maksimumi 80 vetë. Ishte edhe një trupë televizive, i filmonte të gjithë një e nga një, por nuk besoj se e bënë për emisionin e lajmeve...".
Deri pak orë më parë ishin të gjithë në ambasadat në Tiranë. "Qëndruam aty për dhjetë ditë - tregon një prej refugjatëve që tani ndodhet në kampin e Restinco-s - në një situatë të pabesueshme. Ndonjëherë kemi arritur të ngjishemi brenda edhe 900 vetë, por disa hoqën dorë sepse kushtet ishin të tmerrshme. Autoritetet shqiptare nuk u lejuan diplomatëve italianë të blinin lirisht ushqimet që nevojiteshin për të gjithë ne, ndaj edhe njerëzit filluan të ndihmonin sho-shoqin, të ndanin ato që kishin dhe ato që arrinin të gjenin jashtë.

Nëse kemi pasur? Si jo. Natyrisht që kemi pasur, hymë në ambasada me forcë, u përleshëm me policinë ditët e para: ne u qëllonim me tulla e ata na përgjigjeshin me pistoleta. Por më pas e kuptuam që po ia dilnim mbanë. Diplomatët italianë na jepnin kurajë, çdo mbrëmje vinte zonja Feliciana, fliste me ne për orë të tëra, qante për ne. Zonja Gabriella, kur arritën formularët që duheshin për pasaportat, qëndroi gjithë natën për të na përgatitur dokumentet. Kur para katër ditëve mbërriti ai zotëria i Kombeve të Bashkuara, de Mistura, e na foli, e kuptuam se ia kishim dalë vërtet mbanë. Na tha që të mos reagonim nëse policët na provokonin, të silleshim me gjakftohtësi, të ndiqnim udhëzimet e tij, t'i besonim".
Kur u nisët nga ambasada? "Dje pasdite e kuptuam që ishte dita e nisjes. Pas mesnate erdhën 11 autobusë në të cilët hipëm të gjithë. Në 4 të mëngjesit hipëm në anijen Jonia, e ja tani jam këtu".
Për ta, për shqiptarët e mbërritur në Itali, odiseja nuk ka mbaruar akoma, shpejt do ta kuptojnë që liria që kërkonin nuk është parajsë, që do ta kenë të vështirë të integrohen në një vend që do t'i mbajë në faqet e para të gazetave vetëm për pak kohë.

Ndërkohë Ramiz Alia i drejtohet turmës Tani në Tiranë ambasadat mbeten të mbyllura

Por ditë të vështira do të ketë edhe regjimi në Shqipëri: a do të mundë Ramiz Alia t’i mbushë mendjen popullit të tij që në Shqipëri gjërat do të ndryshojnë, që në Shqipëri mund të qëndrohet? Pastrim lokalesh apo frikë fluksesh të reja? Regjimi i Ramiz Alisë është munduar të marrë veten nga tronditja e thellë e provokuar nga ekzodi i mijëra shqiptarëve duke organizuar në Tiranë pasditen e 13 korrikut një miting të madh në mbështetje të procesit të demokratizimit. Observatorët e huaj megjithatë e gjykojnë pozitivisht përmbylljen e historisë së refugjatëve në ambasadat e huaja. Bashkë me riformimin qeveritar që ditët e shkuara solli largimin e personazheve të krahut më konservativ të Partisë së Punës, sipas observatorëve, eksodi përbën një fitore politike të Ramiz Alisë. Udhëheqësi komunist duket se ka fituar mbi “të ashprit” e regjimit, që janë kundër çdo hapjeje demokratike.

Tirana dje në mëngjes u zgjua nën një shi të madh që një diplomat e quajti biblik: jeta e qytetit ka rifituar normalitetin pas orëve dramatike të pritjes dhe atyre të nisjes së anijeve që transportuan në Itali refugjatët që rrinin prej dhjetë ditësh në ambasadat e Italisë, Greqisë, Gjermanisë Federale dhe Francës. Selitë diplomatike të këtyre vendeve thuhet se tashmë janë në gjendje të mjerueshme aq sa dje nuk kanë hapur dyert për publikun. Zyrtarisht kjo masë u mor për të mundësuar pastrimin me themel të mjediseve të brendshme dhe të oborreve, pas “sulmimit” nga mijëra e mijëra njerëz. Megjithatë, sipas disa burimeve diplomatike, katër vendet e Komunitetit Ekonomik Europian që u përballën me fluksin më të madh të refugjatëve po vlerësojnë edhe mundësinë e mbylljes së përkohshme të selive të veta diplomatike në Shqipëri për të shmangur pushtime të reja. Por katër vendet ende nuk kanë marrë një vendim të përbashkët.

Italia, në veçanti, ishte e prirur të mos mbyllë krejtësisht përfaqësinë e vet, por vetëm ta reduktojë në minimum. Ndërkohë vazhdojnë kontaktet diplomatike të të dërguarit të OKB-së Staffan De Mistura për të zgjidhur çështjen e disa dhjetëra shqiptarëve ende të mbyllur në seli diplomatike perëndimore. Agjencia zyrtare e shtypit ATSh me një komunikatë të shkurtër dha dje lajmin e nisjes në refugjatëve. Organi i shtypit shkruante: “Qytetarët shqiptarë të strehuar së fundi në disa seli diplomatike të huaja të akredituara në Tiranë u nisën të pajisur me pasaportë të rregullt, siç parashikohet nga dekreti i Presidiumit të Kuvendit popullor i datës 7 korrik 1990”. ATSh njeh edhe kontributin e dhënë për zgjidhjen e problemit nga sekretari i përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Javier Perez de Cuellar.

Bashkë me refugjatët për Itali u nisën edhe refugjatët për Francë dhe Gjermani

546 shqiptarët e strehuar në ambasadën franceze, të imbarkuar në anijen Orient Star kanë marrë për në drejtim të Marsejës, ku Kryqi i kuq francez do të merret me shpërndarjen e tyre në kampet e ngritur posaçërisht për ta nga qeveria e Parisit. Gjatë udhëtimit ata kanë ndaluar në portin e Bolonjës ku vullnetarët e Kryqit të kuq italian u kanë ofruar asistencë dhe një pjatë të ngrohtë. Në trenin e parë ishte edhe një grua që lindi një vajzë gjatë udhëtimit. Refugjatët e sbarkuar në janë ndarë në dy grupi. 3.202 shqiptarët të futur në ambasadën e Bonit në Tiranë, janë hipur në tre trena specialë të nisur për në Bazel nga ku refugjatët do t’u drejtohen landerve të ndryshëm të Gjermanisë Federale. Refugjatët që kanë mbetur në Itali javë vënë në kampin e Restinco, ndërsa vazhdojnë të mbërrijnë oferta asistence e bujtjeje nga komunitetet e shumta shqipfolëse. Në veçanti nga ato siciliane, kalabreze dhe puljeze.

Lexo edhe:
Ikja që tronditi komunizmin
Shqiptarët shpërthejnë derën e perëndimit

 

 

Riceviamo e con piacere pubblichiamo la lettera di Aleks Vulaj che racconta del forte legame del cantante lecchese Dario Polvara con l’Albania

Riceviamo e con piacere pubblichiamo di seguito la lettera di Aleks Vulaj che ci manda le emozioni di Gabriele Cogodi, dopo aver conosciuto l’Albania

Avevo letto e sentito qua e là per le sensazioni e impressioni di vari viaggiatori o turisti per caso che in questi anni può lasciare un paese come l'Albania, alle porte dell'Europa. Questa che vi sto per raccontare è la storia di un italiano che da come lo descrive il nostro paese ti lascia a bocca aperta. Si chiama Gabriele Cogodi, classe 1966 di origine sarde ma che vive e lavora a Mozzate, provincia di Como.

Ecco le sue parole:

Il mio collega Mondi, albanese di Scutari, mi parlava sempre dell'Albania e mi invitò a visitarla nel 2014. Il soggiorno però l’ho fatto a Saranda, nel sud del paese. Sono stati dieci giorni indimenticabili per me e la mia famiglia.

Un esperienza inaspettata ricca di sorprese dei paesaggi ma soprattutto dell'accoglienza che ne avevo sentito parlare ma non lo immaginavo. La semplicità delle persone e la disponibilità di farti sentire sempre al tuo aggio. Da quell’anno non ci siamo più fermati, anzi abbiamo allargato il nostro cerchio anche ad altri amici e parenti per provare almeno una volta il magico paese delle aquile a pochi chilometri da casa nostra.

Ogni volta ci organizziamo per visitare città e luoghi nuovi come Theth - Nord Albania a Pogradec passando per Scutari e la capitale Tirana che sta diventando ogni giorno sempre più moderna, attraente ed europea e che oggi conta quasi 1 milione di abitanti. Ultimamente stiamo maturando anche l'idea di trasferirci là per vivere per sempre, e con questo ho detto tutto.

Tornando la prima volta da questo viaggio mi sono attivato subito a creare un gruppo su i social come facebook  Vivere in Albania - Live in Albania con lo scopo sia di raccontare le nostre esperienze ed avventure ma offrendo una specie di supporto per chi visita per la prima volta questo magnifico paese. Allora può capitare che con amici prima soltanto virtuali ci troviamo sullo stesso luogo anche senza aver programmato niente rafforzando le amicizie quelle vere, reali.

Il mio modesto consiglio per chi visita per la prima volta il bel Paese delle aquile è  quello di partire come esploratore, senza alcun pregiudizio o paure  che magari ci siamo fatti e creati in questi anni. Con un gruppo stretto di amici siamo attivi anche come volontari, come il caso per le medicine che ci hanno chiesto in paesi del nord e subito ci siamo attivati e nel nostro piccolo abbiamo provveduto tramite una nostra amica che partiva per Tirana a farle avere al più presto.

In questi ultimi tempi sto seguendo molto le diverse comunità albanesi presenti in Italia, in particolare i gruppi artistici e  folkloristici che mi trasmettono tanta cultura e belle tradizioni che si  tramandano  gelosamente  alle generazioni future.

Arrivando alla conclusione  di questa "confessione" riguardo l'Albania vi posso dire solo che questo paese fa parte della mia vita: presente e futura e non la lascio più. Non sono forse un po' albanese pure io.....?

Mirupafshim e Faleminderit!

 

Una pace necessaria, curato da Paolo Rago, insieme a L'Italia che sognava Enver di Nicola Pedrazzi, costituiscono un primo tentativo a portare avanti uno studio di argomenti mai trattati, per conoscere il tipo di rapporto che intercorreva tra l’Albania di Enver Hoxha e l’Italia democristiana
Di Eliza Çoba

La Storia è una materia che suscita la mia curiosità e conduce la mia volontà alla ricerca e alla scelta di un certo tipo di letteratura, piuttosto che un’altra.

Credo che per approfondire la materia, oltre la passione serva anche un mentore capace di indirizzarti verso i libri giusti.

Durante il regime, per molti studenti albanesi, i veri insegnanti di Storia, si sono rivelati i nonni, i genitori o l’ambiente familiare, piuttosto che, i maestri della scuola. Ancora oggi se si consultano alcuni libri, capita spesso di leggere tratti di storia manipolata, travisata e di conseguenza, mi sorge il dubbio e forse ho la certezza che i nostri professori, costretti ad operare in un clima di terrore, fossero, per la maggior parte, indottrinati e spaventai a tal punto da non riuscire ad individuare più, il confine che divide il vero dal falso.

Sdrammatizzando la questione, è come se oggi insegnassi ad un bambino che a Pinocchio cresce il naso, perché ha un raffreddore, o ancora ‘meglio’, fargli credere che l’asino vola veramente. Paragoni che fanno sorridere, ma per noi albanesi costituiscono un vero dramma, le cui radici vanno cercate nella farsa che siamo stati costretti a vivere e che ha davvero compromesso il nostro sapere. Tuttavia, non posso scordarmi quello che diceva il professore dell’Università ‘La Sapienza’, riguardo la Storia Medioevale: “…molti chiamano questi dieci secoli, il periodo buio. Invece è lì che dobbiamo cercare le radici della storia moderna’.

Trovo un’analogia tra l’affermazione del professore e la questione della manipolazione della storia dell’Albania, che mi induce a maturare un pensiero: se durante il regime c’è stato il buio, e quindi molte cose sono state travisate, ciò non vuol dire che durante quegli anni la storia non abbia funzionato, poiché la storia è un processo continuo, un divenire, cammina senza di te, insieme a te, e dopo di te.

Faccio questa ‘breve’ premessa, per sottolineare l’importanza ed il valore che rappresenta per noi albanesi un seminario di studi come quello tenutosi il 10 maggio, organizzato dal Dipartimento di Scienze Politiche, dell’Università degli Studi “Roma Tre”, e dall'Associazione italiana di studi del Sud-est europeo, con il tema: I rapporti tra Italia e Albania durante la guerra fredda, durante il quale abbiamo potuto conoscere i contenuti dei due volumi pubblicati di recente: Una pace necessaria, a cura di Paolo Rago, e L'Italia che sognava Enver di Nicola Pedrazzi.

Dopo i saluti dell’ambasciatore albanese a Roma Anila Bitri, e dell’ambasciatore italiano a Tirana Alberto Cutillo, il seminario inizia con l’intervento del professore Alberto Basciani, professore associato di Storia dell’Europa Orientale, Università degli Studi “Roma Tre”, che sottolinea l’importanza dell’evento, in quanto, testimonianza di quanto si è spinti oltre, facendo un passo avanti, per raggiungere l’essenza dei rapporti italo – albanesi; rapporti non sempre facili, spesso aggressivi, soprattutto dalla parte del partito comunista nei confronti degli italiani rimasti prigionieri in terra albanese; nonostante ciò, il governo italiano, attraverso una diplomazia, seppure minima, decide di stabilire un contatto stabile che nel futuro avrebbe dato i propri frutti.

A seguire, la professoressa Antonella Ercolani, Università degli studi Internazionali di Roma, entusiasta nel confermare che, nell’ambito accademico il presente seminario costituisce un contributo necessario per chi lavora con i progetti rivolti ai Balcani, e in particolare all’Albania. Fondamentale la bibliografia, consultabile negli archivi albanesi ed italiani. Diverso il suo punto di vista, che vede nel comunismo albanese, una linea correlata strettamente alla nozione di ‘nazionalismo’. Quindi un’Albania attenta a difendersi ad oltranza, per rafforzarsi contro le mire dei vicini. Tuttavia, sostiene che l’Albania non si chiude nei confronti dell’Italia.

Infine, l’intervento del professore Francesco Altimari, professore ordinario di Lingua e Letteratura albanese all’Università della Calabria, che spiega la posizione degli arbëresh del Collegio Italo – Albanese di San Demetrio Corone. Tutto è stato coordinato dal professor Francesco Guido, presidente dell’Associazione italiana di studi del Sud-est europeo e direttore del Dipartimento di Scienze politiche.

L’ambasciatrice Anila Bitri, dopo essersi congratulata con gli organizzatori, sostiene di essere molto orgogliosa del lavoro svoltosi dagli studiosi italiani ed albanesi, lavoro che porta alla luce fatti storici, che hanno segnato i rapporti tra i due paesi. L’ambasciatrice afferma la totale chiusura del regime, tale da non fare trapassare nessuna notizia, nemmeno quella della caduta del muro di Berlino, evento che segnò la fine di un’epoca e fu precursore di tutte le sommosse che successivamente sarebbero avvenute in Albania.

Per gli albanesi, avere un dialogo aperto, con l’Italia, e con l’Europa, una totale trasparenza sui fatti storici, costituisce una prerogativa all’ingresso nella grande famiglia Europea. … La nostra casa è l’Europa” – conclude la nostra ambasciatrice Anila Bitri.

I diplomatici non scelgono dove andare a svolgere il loro lavoro – esordisce l’ambasciatore Alberto Cutillo, spiegandoci che è per volontà di chi dirige il Ministero che lui si trova in Albania. – Però, un diplomatico sceglie come investire le risorse, e nel caso dell’Albania, io sono stato propenso a sollecitare e sostenere il lavoro curato da Paolo Rago, lavoro che ha portato alla luce il volume: I rapporti tra Italia e Albania durante la guerra fredda, e che ci vedrà impegnati per la realizzazione di ulteriori due volumi, coprendo così un arco di tempo che va dal 1945 fino alla fine degli anni ’90. La scelta dei ricercatori si è basata su un principio di parità, metà degli studiosi sono albanesi e l’altra metà italiani. La preoccupazione, di non riuscire a trovare del materiale, era reale. Ma allo stesso tempo, l’intuizione che qualcosa avremmo trovato, e di seguito l’efficace consultazione degli Archivi Centrali di Stato della Repubblica d’Albania, e quella italiana, hanno prodotto risultati eccellenti, premiandoci di un volume unico nel suo genere".

Il primo volume, curato da Paolo Rago, che abbraccia i primi vent’anni della guerra fredda, insieme al lavoro di Nicola Pedrazzi, che ci ha regalato un’opera straordinaria, costituiscono un primo tentativo a portare avanti uno studio di argomenti mai trattati, per conoscere il tipo di rapporto che intercorreva tra l’Albania di Enver Hoxha e l’Italia democristiana, il livello di relazioni tra i comunisti albanesi e i comunisti italiani.

Inoltre, i presenti volumi mostrano che, per quanto piccolo sia lo stato albanese, esso costituisce oramai una realtà viva, non più immaginaria. E tratti della storia del popolo albanese, sono ancora da scoprire e da studiare.

Dekorata e lartë i është akorduar dje në Tiranë nga Presidenti i Shqipërisë Ilir Meta që gjatë fjalës së tij theksoi rolin e D’Alemës dhe të qeverisë italiane “në momente të vështira të historisë sonë, në kohën e ndërhyrjes së NATO për t’i dhënë fund gjenocidit në Kosovë dhe pastrimit etnik”

Tiranë, 20 prill 2018 – “Duke i shprehur mirënjohjen e thellë, Kryeministrit D’Alema për të gjithë mbështetjen ndaj Shqipërisë, Kosovës dhe shqiptarëve në tërësi, në rrugëtimin e tyre drejt lirisë dhe Bashkimit Europian, dëshiroj që t’i akordoj sot dekoratën e lartë “Nënë Tereza””. Me këto fjalë presidenti i Republikës së Shqipërisë Ilir Meta i ka dhënë dje Massimo D’Alemës

Dekoratën “Nënë Tereza”, gjatë një ceremonie të veçantë, të mbajtur në Tiranë në prani edhe të Kryeministrit Edi Rama, Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ditmir Bushati, shumë deputetëve, ish-ministrave, përfaqësuesve të trupit diplomatik.

Në fjalën e mbajtur gjatë ceremonisë, Presidenti Meta i shprehu ish kryeministrit italian mirënjohjen për mbështetjen e tij të vazhdueshme në procesin e integrimit euroatlantik dhe europian të Shqipërisë.

Mes të tjerash Presidenti Meta tha se “të gjithë shqiptarët e kanë të ngulitur mirë në mendje emrin dhe personalitetin e Massimo D’Alemës. Ai është një nga figurat kryesore të politikës italiane, pagëzuar edhe me emrin “lider maximo”, për vizionin, kurajën dhe përpjekjen e palodhur për të reformuar të majtën dhe në tërësi politikën italiane”.

Presidenti vlerësoi mbështetjen historike që qeveria italiane e drejtuar nga D’Alema dha për ndalimin e gjenocidit dhe spastrimit etnik në Kosovë. “Massimo D’Alema do të mbante pozicione kyçe në politikën dhe qeverinë italiane në momente të vështira të historisë sonë, në kohën e ndërhyrjes së NATO për t’i dhënë fund gjenocidit në Kosovë dhe pastrimit etnik. Ndonëse me kundërshtime të forta brenda koalicionit të së majtës që drejtonte Italinë, Qeveria e tij luajti rol kryesor në mbështetjen e aksionit historik të NATO-s që kontribuoi për lirinë e Kosovës dhe paqen në rajon” u shpreh Ilir Meta.

“Shqipëria ka bërë një përparim të madh që nga ajo kohë, - ka vazhduar Presidenti duke përmendur anëtarësimin në NATO e nisjen së shpejti të negociatave të anëtarësimit në BE - Por arritjet tona na bëjnë gjithmonë të kujtojmë e vlerësojmë veçanërisht miqtë e mirë që na u gjendën në kohë të vështira dhe falë mbështetjes të të cilëve përballuam sfida të jashtëzakonshme”.

“Duke falënderuar edhe një herë z. D’Alema për gjithçka ka bërë për vendin tonë – përfundoi Meta - shpreh bindjen që do të vazhdojë ta bëjë edhe në të ardhmen për forcimin e marrëdhënieve mes Shqipërisë e Italisë dhe dy popujve tanë”.

Shqiptari i Italisë
(Ndiqni Shqiptariiitalise.com edhe në Facebook dhe Twitter)

 

 

 

Prej vitesh mediat italiane përsërisin që 19.000 italianë jetojnë e punojnë në Shqipëri. Por sipas ministrisë së Brendshme shqiptare janë më pak se 2.000. Si shpjegohet një dallim i tillë shifrash? 
Nga Nicola Pedrazzi [i]

Ministri i jashtëm italian përshëndet dialogun e rigjetur politik në Shqipëri

Romë, 18 maj 2017 – “Mirëpresim lajmet që vijnë në këto orë nga Tirana dhe që tregojnë rigjetjen e dialogut mes palëve politike shqiptare, me qëllim identifikimin e afatet kohore dhe procedurave të përbashkëta për mbajtjen e zgjedhjeve të ardhshme parlamentare në Shqipëri”. Këtë ka deklaruar ministri i Jashtëm Alfano lidhur me ngjarjet e fundit në Shqipëri, siç lexohet në një komunikatë të ministrisë së Jashtme italiane. shtme

“Shpresojmë se një marrëveshje do të mund të formalizohet së shpejti, për të përforcuar më tej rrugëtimin demokratik të Shqipërisë dhe duke mundësuar kështu që Tirana të rinisë rrugën drejt integrimit të plotë evropian. Italia e konsideron këtë rrugë drejt BE-së, thelbësore dhe të domosdoshme për stabilitetin dhe begatinë e Rajonit. Italia do të vazhdojë të garantojë mbështetjen e saj gjithnjë e në veçanti duke nisur nga funksionet aktuale të Kryesimit të radhës të Procesit të Ballkanit Perëndimor” ka përfunduar ministri Alfano.